WhatsApp ile iletişim
Date Published
1979’da Almanya Stuttgart’ta doğan Dr. Çetin, ilkokuldan liseye kadar Kırşehir’de eğitim görmüş, diş hekimliği lisansını 19 Mayıs Üniversitesi’nde tamamlamıştır. 2005’te Antalya’da özel muayenehanede mesleğe başlamış, 2012–2016 yıllarında KlinikAntalya’da ortak hekim olarak çalışmıştır. 2016’da kurduğu Myra Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde halen hizmet vermektedir.
Formu doldurarak telefon numaranızı bizimle paylaşın, biz sizi arayalım!
Diş sallanması, dişin yuvasında normalden fazla hareket etmesidir ve diş hekimliğinde mobilite olarak adlandırılır. Sağlıklı dişler de çiğneme sırasında çok az hareket eder, ancak bu hareket fark edilmeyecek kadar küçüktür. Dil ya da parmakla hissedilen bir sallanma ise dişi taşıyan dokularda bir sorun olduğunu gösterir.
Yetişkinlerde diş sallanmasının en sık nedeni, diş eti hastalığına bağlı kemik kaybıdır. Diş sıkma, darbeler ve kök ucundaki iltihaplar da dişlerin sallanmasına yol açabilir. Tedavi nedene göre planlanır; sallanma ne kadar erken fark edilirse dişi koruma şansı o kadar artar.
Diş sallanması kimi zaman aylar içinde yavaş yavaş gelişir, kimi zaman ise bir darbenin ardından aniden başlar. Doğru tedavi için önce sallanmanın nedeni belirlenmelidir. Diş sallanmasına yol açan başlıca durumlar şunlardır:
Diş eti hastalığı, yetişkinlerde dişlerin sallanmasına en sık yol açan durumdur. Tedavi edilmeyen diş eti iltihabı zamanla dişi çevreleyen kemiğe ilerler; bu ileri evreye periodontitis denir.
Kemik eridikçe dişin tutunduğu alan küçülür ve diş yuvasında daha fazla hareket etmeye başlar. Süreç çoğunlukla ağrısız ilerlediği için sallanma genellikle ancak kemik kaybı belirginleştiğinde fark edilir.
Diş taşı, diş yüzeyinde biriken plağın zamanla sertleşmesiyle oluşur. Taşın pürüzlü yüzeyi, bakterilerin diş etinin altına ilerlemesini kolaylaştırır. Bu nedenle uzun süre temizlenmeyen diş taşı, diş eti hastalığını hızlandırarak dolaylı yoldan diş sallanmasına yol açar.
Yoğun diş taşı dişleri birbirine bağlayıp adeta sabitlediği için var olan kemik kaybını gizleyebilir. Bu yüzden bazı kişiler sallanmayı ilk kez diş taşı temizliğinden sonra fark eder ve bunu temizliğin bir yan etkisi sanır.
Oysa temizlik sallanmaya yol açmaz; yalnızca önceden var olan sallanmayı görünür hale getirir. Temizlik yapılmasaydı taşın altındaki iltihap kemiği eritmeye devam ederdi.
Dişleri sıkmak ya da gıcırdatmak, dişlere çiğneme sırasında oluşandan çok daha büyük bir kuvvet bindirir. Bu aşırı yük, dişi kemiğe bağlayan lifleri zorlayarak sallanmaya neden olabilir.
Araştırmalar, aşırı çiğneme kuvvetlerinin tek başına diş eti hastalığı başlatmadığını göstermektedir. Ancak diş eti hastalığı olan bir ağızda bu kuvvetlerin doku kaybını hızlandırabileceği düşünülmektedir (Kaynak: Fan & Caton, Journal of Periodontology, 2018). Diş sıkmaya bağlı sallanma, dişlere binen yük azaltıldığında genellikle geriler.
Düşme, spor kazası ya da yüze alınan bir darbe, dişi yuvasında yerinden oynatabilir. Bu tür sallanma aniden başlar ve aynı gün diş hekimine görünmeyi gerektirir. Erken müdahale, dişin kurtarılma şansını artırır.
Derin bir çürük ya da başarısız bir kanal tedavisinin ardından kök ucunda iltihap gelişebilir. Bu iltihap, kökün çevresindeki kemiği eriterek dişin sallanmasına yol açar.
Sallanmaya şişlik, zonklayan ağrı veya ağızda kötü tat eşlik ediyorsa dişte apse olabilir.
Diş teli ya da şeffaf plak tedavisi sırasında dişlerde hafif bir sallanma hissedilmesi beklenen bir durumdur. Dişler yeni konumlarına doğru ilerlerken çevrelerindeki kemik yeniden şekillenir. Bu hareket, ortodonti tedavisi tamamlandıktan sonra genellikle kendiliğinden azalır.
Hamilelikte artan hormonlar, diş etinin iltihaba karşı daha hassas hale gelmesine neden olur. Bu değişiklik, bazı kadınlarda dişlerde hafif ve geçici bir sallanmaya yol açabilir.
Hamilelik tek başına diş kaybına neden olmaz. Yine de sallanma fark edilirse altta yatan bir diş eti hastalığı olup olmadığı kontrol edilmelidir; diş eti tedavisi hamilelik döneminde de yapılabilir. “Hamilelikte Diş Tedavisi” hakkında daha detaylı bilgi için içeriğimizi okuyabilirsiniz.
Diş sallanması çoğu zaman tek başına görülmez. Eşlik eden belirtiler, sallanmanın nedeni hakkında önemli ipuçları verir:
Bu belirtilerin birkaçı bir arada görülüyorsa sallanmanın en olası nedeni diş eti hastalığıdır.
Diş hekimi muayenede sallanan dişi iki alet yardımıyla hafifçe hareket ettirerek sallanmanın derecesini belirler. Diş eti ceplerinin derinliği ölçülür; dişlerin kapanışı ve diş sıkmaya bağlı aşınma izleri de kontrol edilir.
Kemik kaybının boyutu röntgenle değerlendirilir; gerekli durumlarda tomografi ile üç boyutlu görüntü alınır.
Sallanma, hareketin miktarına göre üç dereceye ayrılır. 1. derecede diş yana doğru 1 milimetreden az, 2. derecede ise 1 milimetre veya daha fazla hareket eder. 3. derecede diş yana hareketin yanı sıra yuvasına doğru da bastırılabilir; bu durumda dişin korunup korunamayacağı ayrıntılı olarak değerlendirilir.
Diş sallanması tedavisinin amacı sallanmayı durdurmak ve dişi korumaktır. Bunun kalıcı yolu, sallanmaya yol açan nedeni ortadan kaldırmaktır. Diş sallanmasının nedeni tedavi edilmeden yapılan sabitleme işlemleri kalıcı sonuç vermez.
Diş eti hastalığına bağlı sallanmada tedavi, diş taşlarının ve diş eti altındaki bakteri plağının temizlenmesiyle başlar. Derin ceplerde kök yüzeyleri küretaj ile temizlenir ve pürüzsüz hale getirilir. İltihap geriledikçe diş etleri sıkılaşır ve hafif sallanmalar azalabilir.
Temizliğe rağmen derin cepler devam ediyorsa diş eti cerrahisi gerekebilir. Bu işlemde diş eti açılır ve kök yüzeyleri doğrudan görülerek temizlenir. Kemik kaybının şekli uygunsa kemik grefti ile kaybedilen desteğin bir bölümü yeniden kazandırılmaya çalışılır.
Splint uygulamasında sallanan dişler, iç yüzeylerine yapıştırılan ince bir tel ya da fiber şeritle komşu dişlere bağlanır. Bu sayede çiğneme rahatlar ve dişlerin yer değiştirme riski azalır.
Ön dişler tek ve ince köklü oldukları için kemik kaybında bu dişlerdeki sallanma genellikle daha erken fark edilir. Bu nedenle splint, ön diş sallanması tedavisinde sık başvurulan bir yöntemdir.
Ancak splint tek başına dişi kurtarmaz. İleri diş eti hastalığı olan hastaları inceleyen bir sistematik derlemede, splintin sallanan dişlerin ağızda kalma süresini uzatmadığı görülmüştür (Kaynak: Dommisch et al., Journal of Clinical Periodontology, 2021). Dolayısıyla splint, diş eti tedavisinin yerine değil, onu destekleyen bir yöntem olarak uygulanır.
Diş sıkmaya bağlı sallanmada uyurken takılan şeffaf bir gece plağı, dişlere binen yükü azaltır. Gerekirse dişlerin erken temas eden yüzeyleri hafifçe düzeltilir; böylece çiğneme kuvveti dişlere dengeli biçimde dağılır.
Kök ucundaki iltihaba bağlı sallanmada dişin içindeki enfekte doku kanal tedavisi ile temizlenir ve kök kanalları doldurulur. İltihap iyileştikçe kökün çevresindeki kemik kendini yenileyebilir ve sallanma azalır.
Darbe nedeniyle yerinden oynayan diş, diş hekimi tarafından yerine yerleştirilir ve birkaç hafta süreyle esnek bir splintle komşu dişlere sabitlenir. Dişin siniri zarar gördüyse ilerleyen dönemde kanal tedavisi gerekebilir.
Her sallanan dişin çekilmesi gerekmez. Dişin korunup korunamayacağına şu faktörler göz önünde bulundurularak karar verilir:
Kemik desteğinin büyük ölçüde kaybolduğu ya da enfeksiyonun tekrarladığı dişlerde çekim daha sağlıklı bir seçenek olabilir. Çekilen dişin yerine implant, köprü veya protez yapılabilir. Seçim yapılırken kemiğin durumu, komşu dişlerin sağlığı ve implant ile köprü arasındaki farklar birlikte değerlendirilir.
Evde yapılan uygulamalar sallanan dişi sıkılaştırmaz; muayeneye kadar geçen sürede dişi korumaya ve diş etindeki iltihabın artmasını önlemeye yardımcı olur.
Tuzlu su gargarası diş etini geçici olarak rahatlatabilir, ancak sallanmanın nedenini ortadan kaldırmaz.
| Yapılması gerekenler | Kaçınılması gerekenler |
|---|---|
| Yumuşak bir fırçayla nazikçe fırçalamak | Sallanan dişi dil ya da parmakla oynatmak |
| Diş ipini veya arayüz fırçasını dikkatlice kullanmak | Fındık, buz gibi sert yiyecekleri sallanan dişle ısırmak |
| Çiğnemeyi mümkün olduğunca diğer taraftan yapmak | Sigara içmek |
| Diş hekimi önerdiyse gece plağını düzenli takmak | Bitkisel karışımlarla dişin sıkılaşmasını beklemek |
| Diş hekiminin önerdiği gargarayı kullanmak | Muayeneyi ağrı başlayana kadar ertelemek |
Antalya Myra Dental’de sallanan dişleri muayene, diş eti ölçümleri ve dijital görüntülemeyle değerlendiriyoruz. Röntgen ve gerektiğinde tomografi ile dişin çevresinde kalan kemik desteğini görüyor, sallanmanın nedenini belirliyoruz.
Tedavi planını bu nedene göre hazırlıyoruz. Diş taşı temizliği ve diş eti tedavisinden gece plağına, kanal tedavisinden implant ve protez uygulamalarına kadar ihtiyaç duyulan tüm tedavileri donanımlı diş polikliniğimizde sunuyoruz.
Dişlerinizde sallanma fark ettiyseniz muayene için bizi hemen arayabilir veya WhatsApp’’tan yazabilirsiniz.