Splint Tedavisi: Diş Splinti Çeşitleri, Uygulanışı ve Süresi
#Ortodonti & Çocuk Diş
Date Published
AnasayfaMyra BlogSplint Tedavisi: Diş Splinti Çeşitleri, Uygulanışı ve Süresi
Loading...
Loading...
Doç. Dr. Dt. Ahmet Yalçın Güngör - Ortodonti Uzmanı
2000–2005 yıllarında Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde lisans eğitimini tamamlayan hekim, 2005–2009 arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Ortodonti Anabilim Dalı’nda doktora yaparak uzmanlaşmıştır. 2010–2011’de Mustafa Kemal Üniversitesi’nde başhekim yardımcılığı, 2013–2015’te ise Akdeniz Üniversitesi’nde Anabilim/Bilim Dalı Başkanlığı görevini üstlenmiştir.
Sabahları çene ağrısı ya da yorgunlukla uyanmak, ağzı açarken çene ekleminden tık sesi duymak ve dişleri farkında olmadan sıkmak, splint tedavisinin en sık gündeme geldiği şikayetlerdir.
Splint tedavisinde, dişlerin üzerine oturan, kişiye özel hazırlanmış ve takılıp çıkarılabilen ve çoğunlukla sert akrilikten yapılan bir plak kullanılır. Plağın amacı çiğneme kaslarını rahatlatmak ve çene eklemine binen yükü azaltmaktır.
Tedavi süresince plak, kontrollerde kapanışınıza ve şikayetlerinizin seyrine göre ayarlanır. Splintin günde kaç saat takılacağı ve tedavinin ne kadar süreceği ise çene eklemindeki sorunun türüne göre belirlenir.
Splint Nedir
Diş hekimliğinde splint, dişleri ya da çeneyi belirli bir konumda tutmak, sabitlemek veya korumak için kullanılan apareylerin ortak adıdır. Splintler kullanım amacına göre üç ana gruba ayrılır:
Oklüzal splint: Çene eklemi rahatsızlıklarında ve diş sıkmada kullanılan, dişlerin üzerine takılıp çıkarılan, çoğunlukla sert akrilikten yapılan bir plaktır. Halk arasında splint plak olarak da bilinir. Splint tedavisi denince genellikle bu tür kastedilir.
Periodontal splint: Diş eti hastalığına bağlı kemik kaybı nedeniyle sallanmaya başlayan dişleri, iç yüzeylerine yapıştırılan ince bir tel ya da fiber şeritle komşu dişlere bağlar. Diş sallanması tedavisinde, diş eti tedavisine destek olarak uygulanır.
Travma splinti: Darbe sonucu yerinden oynayan ya da yuvasından çıkıp yerine yerleştirilen dişleri birkaç hafta boyunca sabitler. Dişin iyileşirken hafifçe hareket edebilmesi için esnek malzemeden yapılır.
Oklüzal splint, dişlerden alınan ölçüye göre kişiye özel hazırlanır. Ağız kapandığında karşı çenedeki dişlerin plağa dengeli şekilde değmesi sağlanır. Böylece çiğneme kuvveti bütün dişlere eşit dağılır, kaslar rahatlar ve çene eklemine binen yük azalır.
Ortodonti tedavisinden sonra dişlerin yerinde kalmasını sağlayan tel ve plaklar ise splint değil, retainer olarak adlandırılır.
Diş Splinti Uygulanan Durumlar
Splint tedavisi genellikle muayenede çene eklemi ya da çiğneme kaslarıyla ilgili bir sorun bulunduğunda planlanır. En sık uygulandığı durumlar şunlardır.
Çene Eklemi Rahatsızlıklarında Splint
Ağız açarken çene ekleminden tık sesi gelmesi, eklemde ya da kulak önünde ağrı, çenenin takılması ve ağzın tam açılamaması çene eklemi rahatsızlıklarınınsık görülen belirtileridir.
Bu şikayetlerde splint, cerrahi gerektirmeyen ilk tedavi seçenekleri arasında yer alır. Araştırmalar, splintin özellikle ağrısı olan ve ağzını tam açamayan hastalarda etkili bir tedavi seçeneği olduğunu gösteriyor. (Kaynak:Zhang et al., Acta Odontologica Scandinavica, 2020).
Ağrı ya da hareket kısıtlılığı olmadan yalnızca tık sesi duyuluyorsa genellikle tedavi gerekmez. Bu durumda düzenli kontrol yeterli olabilir.
Diş Sıkma ve Gıcırdatmada Splint
Uykuda dişlerini sıkan kişiler sabahları çene ağrısı, şakaklarda baş ağrısı ya da yüzde yorgunluk hissiyle uyanabilir. Zamanla dişlerin uçlarında düzleşme ve hassasiyet de görülebilir. Splint bu kişilerde dişlerin birbirine doğrudan temas etmesini engeller ve çiğneme kaslarındaki yükü azaltır.
Ortodonti Tedavisi Öncesinde Splint
Çene eklemi şikayeti olan bazı hastalarda ortodontik tedaviye başlamadan önce bir süre splint kullanılabilir. Kaslar gevşeyip eklem rahatladığında çenenin gerçek kapanış konumu daha doğru değerlendirilir. Ortodonti tedavisi de bu konuma göre planlanır.
Çene Eklemi Splinti Çeşitleri
Çene eklemi splinti, şikayetin kaynağına göre farklı tasarımlarda hazırlanır. Hangi türün kullanılacağına muayene ve gerekirse görüntüleme sonrasında diş hekimi karar verir.
Splint türü
Kullanıldığı durumlar
Yapısı
Stabilizasyon splinti
Çene kası ağrısı, eklem ağrısı, diş sıkma
Sert akrilikten yapılır, bir çenedeki bütün dişleri kaplar
Anterior repozisyon splinti
Disk kayması, eklemden ses gelmesi, çenenin takılması
Alt çeneyi hafifçe öne yönlendirir
Yumuşak splint
Ani başlayan ağrıda geçici rahatlama
Esnek, yumuşak malzemeden yapılır
Ön ısırma plağı
Çiğneme kaslarında ani gerginlik
Üst dişlere takılır, alt dişlerden yalnızca ön dişler temas eder
Her türün kullanım şekli ve dikkat edilmesi gereken noktaları farklıdır:
Stabilizasyon splinti: En sık kullanılan türdür, kas gevşetici splint ya da Michigan splinti olarak da bilinir. Üst ya da alt çeneye yapılabilir; hangi çeneye yapılacağı dişlerin durumuna göre belirlenir. Karşı çenedeki dişlerin plağa aynı anda ve dengeli değmesini sağlar.
Anterior repozisyon splinti: Ön konumlandırma splinti olarak da bilinir. Alt çeneyi öne aldığı için uzun süre kullanılırsa arka dişlerin birbirine değmemesine yol açabilir. Bu nedenle sınırlı bir süre ve hekim takibinde uygulanır.
Yumuşak splint: Ani başlayan ağrı ve ağız açmada kısıtlılıkta geçici rahatlama sağlar. Kapanışa iyi uyumlanmadığında şikayetleri artırabilir ve bazı kişilerde diş sıkmayı tetikleyebilir.
Ön ısırma plağı: Anterior ısırma plağı olarak da bilinir. Arka dişleri temastan çıkararak çiğneme kaslarının kısa sürede gevşemesine yardımcı olur. Uzun süre kullanıldığında temas etmeyen arka dişler uzayabileceği için yalnızca birkaç günlük kısa bir süre kullanılır.
Kullanım sırasında ağrı ya da diş sıkma artarsa splinti kendi başınıza kullanmaya devam etmeyin, diş hekiminize başvurun.
Splint ile Gece Plağı Arasındaki Fark
Gece plağı da aslında bir oklüzal splint türüdür. Bu yüzden iki aparey ilk bakışta birbirine çok benzer: ikisi de şeffaftır, dişlerin üzerine takılır ve kişiye özel hazırlanır. Aralarındaki asıl fark, neden kullanıldıkları ve tedavi sürecinin nasıl yürüdüğüdür.
Gece plağı, uykuda diş sıkan ya da gıcırdatan kişilerde dişleri, dolguları ve kaplamaları korumak için kullanılır. Çoğunlukla uyurken takılır ve diş sıkma alışkanlığı sürdüğü sürece kullanılmaya devam eder.
Çene eklemi splinti ise çene eklemindeki ağrı, ses ya da kilitlenme gibi şikayetleri tedavi etmek amacıyla hazırlanır. Hangi splint türünün kullanılacağı, eklemdeki sorunun tanısına göre belirlenir. Bazı türler gündüz de takılır. Plak, kontrollerde şikayetlerin seyrine göre ayarlanır ve tedavinin ne zaman sonlanacağına hekim karar verir.
Eklem şikayeti olmadan yalnızca diş sıkan kişilerde genellikle gece plağı yeterli olur. Çene ekleminde ağrı, kilitlenme ya da hareket kısıtlılığı varsa splint tedavisi planlanır. Gece plağının çeşitleri, kullanımı ve bakımı hakkında ayrıntılı bilgiyi gece plağı yazımızda bulabilirsiniz.
Splint Tedavisi Nasıl Yapılır ve Ne Kadar Sürer
Splint tedavisi muayeneyle başlar ve plak teslim edildikten sonra düzenli kontrollerle sürer.
Muayene: Diş hekimi çene eklemini, çiğneme kaslarını, ağız açıklığını ve dişlerin kapanışını değerlendirir. Gerekirse çene eklemi röntgen ya da MR ile incelenir.
Ölçü: Dişlerin ölçüsü geleneksel ölçü maddesiyle ya da ağız içi 3D diş tarama ile alınır. Splint bu ölçüye göre laboratuvarda hazırlanır.
Teslim ve ayar: Plak ağızda denenir ve karşı dişlerle teması kontrol edilir. Gerekirse küçük düzeltmeler yapılır, splintin nasıl takılıp temizleneceği anlatılır.
Kontroller: İlk haftalarda kontroller daha sık yapılır. Her kontrolde şikayetlerin seyri değerlendirilir, gerekirse plak yeniden ayarlanır.
Tedavinin sonlandırılması: Şikayetler azaldığında splintin bırakılmasına ya da yalnızca geceleri kullanılmasına hekim karar verir.
Günlük Kullanım ve Alışma Süreci
Splintin günde kaç saat takılacağı, splint türüne ve şikayetin şiddetine göre belirlenir. Çoğu hastada splint geceleri takılır. Bazı durumlarda ise yemek ve diş fırçalama dışında gün boyunca kullanılması istenebilir. Hekiminiz aksini söylemedikçe splint yemek yerken çıkarılır.
İlk günlerde tükürük artışı, konuşmada hafif değişiklik ve dişlerde baskı hissi olabilir. Bu şikayetler genellikle geçicidir ve splinte alıştıkça azalır.
Splint Tedavisinin Süresi
Splint tedavisi çoğu hastada birkaç hafta ile birkaç ay arasında sürer. Kas kaynaklı ağrılarda rahatlama genellikle daha kısa sürede başlar. Eklemin içindeki diskle ilgili sorunlarda ise tedavi 6 ay ya da daha uzun sürebilir.
Düzenli kullanıma rağmen şikayetlerde belirgin bir azalma olmazsa tanı ve tedavi planı yeniden değerlendirilir. Splint tedavisi sonrası da şikayetlerin tekrarlayıp tekrarlamadığını izlemek için kontroller bir süre devam eder.
Splint Tedavisinin Etkinliği ve Yan Etkileri
Splint, çene eklemi rahatsızlıklarında sık kullanılan bir tedavidir, ancak her hastada aynı sonucu vermez. Bazı hastalarda ağrı kısa sürede azalır, bazılarında ise splint tek başına yeterli olmaz. Yapılan araştırmalar da splintin her çene eklemi sorununda ağrıyı tek başına azalttığını kesin olarak göstermemektedir. (Kaynak:Riley et al., British Dental Journal, 2020).
Bu nedenle splint, doğru tanı konmuş hastalarda ve diğer yöntemlerle birlikte uygulandığında daha iyi sonuç verir. Splint tedavisini destekleyen başlıca yöntemler şunlardır: çene egzersizleri, fizik tedavi, ağrılı dönemde yumuşak gıdalarla beslenme, sıcak uygulama ve stres yönetimi. Diş sıkmaya bağlı kas ağrılarında hekim gerekli görürse çene kaslarına botoks da uygulanabilir. Diş sıkmayı azaltan egzersizler de diş gıcırdatma tedavisinin bir parçasıdır.
Splint geri dönüşümlü bir tedavidir ve hekim kontrolünde kullanıldığında ciddi yan etkileri nadirdir. Yine de şu durumlarla karşılaşılabilir:
Kapanışta değişiklik: Uzun süre ve kontrolsüz kullanıldığında dişlerin kapanışı değişebilir.
Şikayetlerde artış: Kapanışa iyi uyumlanmamış bir splint, ağrıyı ve diş sıkmayı artırabilir.
Ağız hijyeni sorunları: Splint ve dişler düzenli temizlenmezse ağız kokusu ve diş eti iltihabı riski artabilir.
Splinte bağımlılık hissi: Bazı hastalar şikayetleri geçse de splint olmadan rahat edemeyeceklerini hissedebilir.
Splint kullanırken ağrınız artarsa ya da dişleriniz eskisinden farklı kapanmaya başlarsa splinti takmaya ara verip diş hekiminize başvurun.
Antalya’da Splint Tedavisi ve Fiyatı
Splint tedavisi ücreti; kullanılacak splint türüne, plağın yapıldığı malzemeye ve tedavi boyunca gereken kontrol sayısına göre değişir. Ölçünün geleneksel yöntemle ya da dijital tarayıcıyla alınması da fiyatı etkiler. Bu yüzden kesin splint fiyatı, muayeneden sonra tedavi planıyla birlikte belirlenir.
Antalya Myra Dental’de splint tedavisi, çene eklemi ve çiğneme kaslarının ayrıntılı muayenesiyle başlar. Şikayetinizin nedenine göre size uygun splint türü seçilir, ölçüleriniz dijital tarama ile alınır ve tedavi süresince düzenli kontrollerle takip edilirsiniz.
Sabahları çene ağrısıyla uyanıyor, ağzınızı açarken eklemden ses duyuyor ya da dişlerinizi sıktığınızı fark ediyorsanız muayene randevusu için bizi hemen arayabilir veya WhatsApp’tan yazabilirsiniz.
Splint Tedavisi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Splint tedavisi çoğu hastada birkaç hafta ile birkaç ay arasında sürer. Eklemin içindeki diskle ilgili sorunlarda bu süre 6 ay ya da daha uzun olabilir.
Splint çoğu hastada yalnızca geceleri takılır. Bazı durumlarda hekim, yemek ve diş fırçalama dışında gün boyu kullanılmasını isteyebilir.
Evet, splint genellikle yemek yerken çıkarılır. Splint gün boyu kullanılıyorsa yemekten sonra dişler fırçalanıp yeniden takılır.
Evet, splint birçok hastada çene eklemi ağrısını ve kas gerginliğini azaltır. En iyi sonuç, çene egzersizleri ve fizik tedavi gibi yöntemlerle birlikte kullanıldığında alınır.
Hekim kontrolünde ve önerilen sürede kullanılan splint, dişlerin kapanışını kalıcı olarak değiştirmez. Kapanış değişikliği riski, splintin uzun süre ve kontrolsüz kullanılmasıyla ilişkilidir.
Evet, splint ilk günlerde konuşmayı hafifçe etkileyebilir. Bu değişiklik genellikle geçicidir ve splinte alıştıkça kaybolur.
