WhatsApp ile iletişim
Date Published
1979’da Almanya Stuttgart’ta doğan Dr. Çetin, ilkokuldan liseye kadar Kırşehir’de eğitim görmüş, diş hekimliği lisansını 19 Mayıs Üniversitesi’nde tamamlamıştır. 2005’te Antalya’da özel muayenehanede mesleğe başlamış, 2012–2016 yıllarında KlinikAntalya’da ortak hekim olarak çalışmıştır. 2016’da kurduğu Myra Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde halen hizmet vermektedir.
Formu doldurarak telefon numaranızı bizimle paylaşın, biz sizi arayalım!
Çene kemiği erimesi, dişleri taşıyan alveol kemiğinin zamanla hacim kaybederek geri çekilmesidir. En sık nedeni diş kaybıdır: diş çekildikten sonra o bölgedeki kemik görevsiz kalır ve erimeye başlar. Diş eti hastalıkları, uyumsuz protezler ve bazı sistemik durumlar da süreci hızlandırır. Erken dönemde hiçbir belirti vermediği için çoğu kişi durumu ancak protezi oturmadığında ya da implant planlanırken fark eder. Bu yazıda çene kemiği erimesinin neden geliştiğini, hangi belirtilerle kendini gösterdiğini, nasıl teşhis edildiğini ve durdurulup durdurulamayacağını bulacaksınız.
Kemik sabit bir yapı değildir. Sürekli yenilenen canlı bir dokudur ve ne kadar kullanıldığına göre şekil alır.
Çene kemiği için bu kullanım, çiğneme basıncının diş kökü aracılığıyla kemiğe iletilmesidir. Uyarı devam ettiği sürece kemik hacmini korur. Diş kaybedildiğinde bu uyarı ortadan kalkar ve kemik geri çekilmeye başlar.
Tıp dilinde bu sürece rezorpsiyon veya atrofi denir. Halk arasında çene kemiği erimesi, dişte kemik erimesi ya da diş kemiği erimesi olarak bilinir.
Eriyen bölüm neresi?: Dişleri yuvalarında tutan alveol kemiği erir. Çenenin çiğneme ve konuşma sırasında hareket eden ana gövdesi bu süreçten doğrudan etkilenmez. Bu nedenle erime, çenenin genel yapısını değil, dişlerin oturduğu kemik seviyesini etkiler. İleri düzeyde ise yüz hatlarına yansıyan değişimler görülebilir.
Erime hem alt çenede hem üst çenede görülebilir. Üst çene kemiği erimesi, sinüs boşluğuna yakınlığı nedeniyle implant planlamasında daha sık sorun çıkarır.
Çene kemiği erimesinin arkasında genellikle tek bir neden yoktur. En sık karşılaşılan sebepler şunlardır:
En yaygın neden budur. Diş çekildiğinde kökün kemiğe ilettiği çiğneme uyarısı biter ve boşalan bölgedeki kemik geri çekilmeye başlar.
Sistematik bir derlemeye göre diş çekiminden altı ay sonra:
Bunun pratikte anlamı şudur: eksik dişi yıllarca boş bırakmak kemik açısından en kötü seçenektir. Çekim sonrası implant tedavisi planının ne zaman başlayacağına hekiminiz karar verir, ancak süreci gereksiz yere ertelemek ileride ek işlem ihtiyacı doğurur.
Diş eti hastalıkları, kemik erimesinin dişler ağızdayken de ilerleyebildiği en sık görülen durumdur. Süreç şöyle işler:
Diş eti çekilmesi ile çene kemiği erimesi aynı şey değildir. Biri yumuşak dokuyla, diğeri sert dokuyla ilgilidir. Genellikle birlikte ilerlerler ama diş etinin normal görünmesi, altta kemik kaybı olmadığı anlamına gelmez. Bu iki durumun nasıl ayırt edildiğini diş eti çekilmesi yazımızda, kemik kaybına yol açan iltihabi süreci ise periodontitis yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Protezler kayıp dişlerin işlevini karşılar ama kökün kemiğe ilettiği uyarıyı taklit edemez. Bu yüzden protez kullanılan bölgede kemik erimesi devam eder.
Üstelik bir kısır döngü oluşur:
Bu nedenle uzun süre protez kullananların kemik durumu düzenli olarak kontrol edilmeli, diş protezleri uyumsuz hale geldiğinde yenilenmelidir.
Diş sıkma tek başına çene kemiği erimesine yol açmaz. Ancak diş eti hastalığı olan kişilerde, dişlere binen aşırı kuvvet mevcut kemik kaybını hızlandırabilir. Gece plağı bu kuvveti dağıtarak destek dokuları korur. Bruksizm ile ilgili daha detaylı bilgi için içeriğimizi okuyun: “Diş Sıkma Neden Olur?”
Sigara bu başlıktaki en net risk faktörüdür. Hem diş eti hastalığı riskini artırır hem de kemiğin kendini yenileme kapasitesini düşürür.
Osteoporoz kemik yoğunluğunu düşürür ve çene kemiğini de ilgilendirebilir, ancak tek başına belirleyici bir neden değildir.
Kontrolsüz diyabet ise iltihabi süreçleri ağırlaştırarak diş eti kaynaklı kemik kaybını hızlandırabilir.
Çene kemiği erimesi erken dönemde belirti vermez. Ağrı yapmaz, gözle görülmez ve çoğu kişi durumu ancak ilerledikten sonra fark eder. Belirtiler ortaya çıktığında genellikle kayıp bir süredir devam ediyor demektir.
En sık görülen belirtiler:
Bu belirtilerden biri veya birkaçı varsa değerlendirme yaptırmakta gecikmemek gerekir. Kemik erimesi ilerledikçe tedavi seçenekleri azalır ve uygulanacak işlemler daha kapsamlı hale gelir.
Çene kemiği erimesi kesin olarak görüntüleme yöntemleriyle anlaşılır. Aynadan bakarak ya da elle muayeneyle kemiğin ne kadar eridiğini belirlemek mümkün değildir.
Alt çene kemiği erimesinde alt çene siniri, üst çene kemiği erimesinde sinüs boşluğu tedavi planını doğrudan etkilediği için bu yapıların konumu da tomografiyle belirlenir.
Tedavi planı erimenin nedenine, derecesine ve bölgesine göre belirlenir. Amaç iki yönlüdür: erimeyi başlatan sebebi ortadan kaldırmak ve kemiğe yeniden işlev kazandırmak.
Erimenin nedeni diş eti hastalığıysa öncelik iltihabın kontrol altına alınmasıdır. Kemik kaybının kaynağı ortadan kaldırılmadan yapılacak hiçbir işlem kalıcı sonuç vermez.
Bu aşamada diş taşı temizliği ile bakteri plağı ve tartar uzaklaştırılır, diş eti cepleri derinse kök yüzeyi düzleştirme uygulanır. İltihabın durdurulmasıyla kemik kaybı da durur.
İmplant, kemik erimesini durdurmanın en etkili yoludur. Çene kemiğine yerleştirilen implant, kaybedilen diş kökünün görevini üstlenir ve çiğneme kuvvetini yeniden kemiğe iletir. Uyarı geri geldiği için o bölgedeki erime durur.
Köprü ve protez gibi diğer çözümler eksik dişin görünümünü ve işlevini karşılar, ancak kemiğe uyarı iletmedikleri için erimeyi durdurmaz. Sürecin aşamalarını "İmplant Nasıl Yapılır?" başlıklı yazımızda ayrıntılı anlattık.
Kemik miktarı implant için yetersizse öncelikle kemiğin hacimlendirilmesi gerekir. Kemik grefti, eriyen bölgeye kemik dokusunun yeniden oluşmasını sağlayan materyalin yerleştirilmesi işlemidir.
Greft bazı durumlarda implantla aynı seansta, bazı durumlarda implanttan birkaç ay önce uygulanır. Hangi yöntemin seçileceği erimenin miktarına ve bölgenin durumuna bağlıdır.
Üst çenenin arka bölgesinde kemik eridiğinde sinüs boşluğu aşağı doğru genişler ve implant için gereken yükseklik kalmaz. Sinüs lifting ile sinüs tabanı yukarı kaldırılır ve altına kemik dokusu kazandırılır.
Bu yöntem yalnızca üst çene arka bölgeye özgüdür, alt çenede uygulanmaz.
Kemik kaybı çok ilerlediğinde standart implant uygulaması mümkün olmayabilir. Bu durumlarda kemik hacmini artırmaya yönelik daha kapsamlı cerrahi işlemler ya da mevcut kemiği farklı açılarla kullanan implant teknikleri gündeme gelir.
Hangi seçeneğin uygulanabileceği tomografi sonrasında netleşir. Kemik yetersizse implant yapılır mı? sorusunun cevabı için yazımıza göz atabilirsiniz.
Kemik erimesini tamamen engellemek her zaman mümkün değildir, ancak büyük ölçüde yavaşlatmak ve geciktirmek mümkündür. Alınabilecek önlemler şunlardır:
Çene kemiği erimesinde en belirleyici faktör zamandır. Erime ilerledikçe tedavi seçenekleri daralır, uygulanacak işlemler kapsamlı hale gelir ve süreç uzar. Buna karşılık erken dönemde müdahale edildiğinde çoğu hastada ek cerrahi işleme gerek kalmadan çözüm üretilebilir.
Antalya Myra Dental'de kemik durumunuz dijital tomografi ile üç boyutlu olarak değerlendirilir. Erimenin derecesi, bölgesi ve nedeni belirlendikten sonra size uygun tedavi planı çıkarılır.
Eksik dişiniz varsa, proteziniz oturmuyorsa ya da diş etlerinizde kanama ve çekilme fark ettiyseniz değerlendirme randevusu için bizi hemen arayabilir veya WhatsApp’tan yazabilirsiniz.