WhatsApp ile iletişim
Date Published
1979’da Almanya Stuttgart’ta doğan Dr. Çetin, ilkokuldan liseye kadar Kırşehir’de eğitim görmüş, diş hekimliği lisansını 19 Mayıs Üniversitesi’nde tamamlamıştır. 2005’te Antalya’da özel muayenehanede mesleğe başlamış, 2012–2016 yıllarında KlinikAntalya’da ortak hekim olarak çalışmıştır. 2016’da kurduğu Myra Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde halen hizmet vermektedir.
Formu doldurarak telefon numaranızı bizimle paylaşın, biz sizi arayalım!
Diş kaybı yaşandığında akla gelen ilk çözüm çoğunlukla implant olur. İmplant, eksik diş tedavisinde onlarca yıldır altın standart kabul edilir. Ancak her hasta implant için uygun aday değildir. Yetersiz çene kemiği, kontrol altına alınamamış sistemik hastalıklar ya da implant tedavisinin maliyeti gibi nedenlerle implant tedavisinin alternatifleri gündeme gelir.
Eksik dişin tek çözümü implant değildir. Diş köprüsü, Maryland köprüsü, hareketli protez, implant üstü protez ve All-on-4 gibi implant alternatifleri; hastanın kemik yapısına, genel sağlık durumuna ve beklentilerine göre oldukça başarılı sonuçlar verebilir. Bu rehberimizde bu altı seçeneği, doğru hastada neyin işe yarayıp neyin yaramadığını anlatacağız.
Hangi durumlarda implantın kesinlikle yapılamayacağını daha ayrıntılı incelemek için “Hangi durumlarda implant yapılamaz?” yazımıza bakabilirsiniz.
İmplant yaptıramayan ya da yaptırmak istemeyen hastalar için tek bir "en iyi" çözüm yoktur; doğru seçenek, eksik diş sayısına, çene kemiğinin durumuna ve hastanın beklentilerine göre değişir. Aşağıda, tek diş eksikliğinden tam dişsizliğe kadar farklı durumlara hitap eden altı tedavi seçeneğini, hangisinin kime uygun olduğuyla birlikte ele alıyoruz.
Eksik dişin iki yanında sağlıklı dişler varsa, cerrahi gerektirmeyen en sık tercih edilen sabit çözümdür.
Diş köprüsünde, eksik dişin iki yanındaki sağlıklı dişler dayanak olarak kullanılır. Bu dişler bir miktar törpülenir, üzerlerine kron geçirilir ve aradaki boşluğu kapatan yapay diş bu kronlara sabitlenir. Sonuçta ağıza tamamen sabitlenen, günlük yaşamda çıkarılıp takılmayan bir restorasyon elde edilir. Cerrahi gerektirmemesi, iki ila üç seansta tamamlanması ve zirkonyum ya da porselen malzemeyle yüksek estetik sağlaması en güçlü yönleridir.
Köprünün tek dezavantajı, dayanak dişlerin törpülenmesinin geri dönüşü olmayan bir işlem olmasıdır. Ayrıca dişin kökü bulunmadığı için köprünün altındaki çene kemiğinde zamanla erime devam eder. Yine de uzun vadeli başarısı yüksektir: metal-seramik köprülerin 10 yıllık sağkalım oranları oldukça iyidir, ancak bu sürenin ötesinde teknik ve biyolojik komplikasyon riski artar. Köprü ile implant arasında kararsız kalanlar “İmplant mı Köprü mü?” yazımıza göz atabilir.
Yan dişleri törpülemeden uygulanan, sağlıklı diş dokusunu koruyan minimal invaziv köprü türüdür.
Maryland köprüsü, klasik köprünün minimal invaziv versiyonudur ve Türkiye'de hâlâ yeterince bilinmez. Aradaki temel fark şudur: yapay diş, iki yana uzanan ince metal ya da zirkonyum kanatlarla yalnızca komşu dişlerin iç yüzeyine yapıştırılır. Klasik diş köprüsü tedavilerinde dişler tamamen şekillendirilip kron yapılırken, burada dişlerin yalnızca iç yüzeyi hafifçe pürüzlendirilir; yani sağlıklı diş dokusu büyük ölçüde korunur.
Bu yöntem özellikle ön bölgedeki tek diş eksikliklerinde, çene gelişimi henüz tamamlanmamış genç hastalarda ve dişlerini korumak isteyenlerde öne çıkar. Doğru hastada uygulandığında dayanıklılığı yüksektir; klinik çalışmalar kanatlı köprülerin beş yıllık başarısının kullanılan malzemeye bağlı olarak büyük ölçüde yüz güldürücü olduğunu göstermektedir. En sık karşılaşılan sorun, köprünün yapışma yüzeyinden ayrılmasıdır; bu nedenle çiğneme baskısının yoğun olduğu arka dişlerde başarı daha sınırlıdır ve hangi hastaya uygulanacağı dikkatle seçilmelidir. (Kaynak: NIH - Resin-Bonded Fixed Dental Prostheses: An Integrative Review
Birden fazla diş eksikse ve cerrahi istenmiyorsa, en ekonomik takılıp çıkarılabilir çözümdür.
Akrilik bir gövde ve çoğunlukla metal bir iskeletten oluşan kısmi protez, ağızdaki mevcut dişlere metal kancalar ya da daha estetik görünen hassas tutucularla tutunur. Hassas tutucular görünmediği için estetik açıdan tercih edilir, ancak maliyeti kroşeli tasarıma kıyasla biraz daha yüksektir. En büyük avantajı, farklı bölgelerdeki eksik dişleri tek bir protezle ve cerrahi gerektirmeden karşılayabilmesidir.
Kısmi protez başlangıçta bir alışma süreci gerektirir; ilk haftalarda konuşma ve çiğnemede hafif bir yabancılık hissi normaldir. Protezin her gece çıkarılıp temizlenmesi gerekir ve tutucu kancalar uzun vadede komşu dişlere yük bindirebileceğinden düzenli kontrol önemlidir. Bu nedenle kısmi protez hem kalıcı bir çözüm hem de implant öncesi geçici dönem için sıklıkla tercih edilir. Detaylar için “Protez Diş” sayfamıza bakabilirsiniz.
Ağızda hiç diş kalmadığında uygulanan, tüm dişsizlik için temel ve en ekonomik çözümdür.
Üst ve alt çeneye ayrı ayrı hazırlanan tam protezler, diş eti dokusuna ve çene kemiğinin anatomisine göre özel olarak şekillendirilir. Doğru yapılmış bir tam protez, diş eti ile protez tabanı arasında oluşan vakum etkisiyle yapıştırıcıya gerek duymadan tutunabilir. Ancak özellikle alt çenede bu tutunma zaman içinde yetersiz kalabilir; kemik erimesi ilerledikçe protezin oturumu bozulur ve yeniden uyarlama gerekir. Yapıştırıcı ihtiyacı çoğunlukla yenileme zamanının geldiğinin işaretidir.
Tam protezde çiğneme kuvveti, doğal dişe ya da implant destekli çözümlere kıyasla belirgin biçimde daha sınırlıdır. Daha iyi tutunum ve çiğneme kalitesi isteyen hastalar için bir sonraki seçenek olan implant üstü protez güçlü bir alternatif sunar.
Az sayıda implantla desteklenen, klasik tam proteze göre çok daha iyi tutunan çıkarılabilir protezdir.
Bu seçenek tam anlamıyla implantsız değildir; ancak geleneksel implanta kıyasla çok daha az implant kullandığı için kemik sorunu olan hastalar açısından önemli bir orta yoldur. Çeneye yerleştirilen iki ila dört implant, tam protezin dayanak noktası olarak çalışır. Protez bu implantlar üzerindeki özel ataşmanlara kilitlenir; istendiğinde çıkarılabilir, takıldığında sıkıca yerinde durur. Alt çenede genellikle iki, üst çenede ise dört implant tercih edilir.
Klasik tam protez yalnızca diş eti ve kemik anatomisine yaslanırken, implant üstü protezler birkaç implant sayesinde çok daha güvenli bir tutunum sağlar. Çiğneme konforu belirgin biçimde artar, protezin oynaması büyük ölçüde önlenir ve implantlar çene kemiğini uyardığı için kemik erimesi yavaşlar. Tamamen dişsiz hastalarda implant destekli protezlerin geleneksel tam protezlere göre hem klinik sonuçlar hem hasta memnuniyeti açısından belirgin biçimde daha iyi performans sergilediği kapsamlı araştırmalarla ortaya konmuştur. (Kaynak: NIH — Complete Dentures vs Mandibular Overdentures)
Tüm dişsizlikte, sadece 4-6 implantla aynı gün sabit diş sunan ileri tedavi yöntemidir.
Çeneye yalnızca dört (All-on-4) ya da altı (All-on-6) implant yerleştirilir ve üzerine on ila on iki dişi taşıyan, çıkarılmayan sabit bir köprü monte edilir. Çoğu hastada aynı gün geçici dişlerle kliniği terk etmek mümkündür. İki yöntem arasındaki temel fark implant sayısıdır; üst çenede kemik yoğunluğu daha düşük olduğundan üst çene vakalarında çoğunlukla All-on-6 tercih edilir.
All-on-4 ve All-on-6 tedavilerinin en güçlü yönü, arka bölgeye açılı yerleştirilen implantlar sayesinde kemik yetersizliğinin çoğu zaman kemik grefti gerektirmeden aşılabilmesidir. Böylece ileri derecede kemik kaybı olan hastalarda bile sabit bir sonuç elde edilebilir. Geleneksel implanta kıyasla daha az implant ve daha kısa süre gerektirmesi de önemli bir avantajdır.
İmplant alternatiflerini seçerken en çok merak edilen sorular şunlardır: Cerrahi gerekiyor mu, sonuç sabit mi, çene kemiğini koruyor mu ve maliyeti ne? Aşağıdaki tablo altı seçeneği bu kriterlere göre bir bakışta karşılaştırmanızı sağlar. Kesin karar ise ancak klinik muayene sonrası verilebilir.
Tedavi | Cerrahi | Sabit mi? | Kemik Koruma | Maliyet | En Uygun Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| Diş Köprüsü | Hayır | Evet | Hayır | Orta | 1-3 eksik diş, yanında sağlıklı diş |
| Maryland Köprüsü | Hayır | Evet | Hayır | Orta | Tek diş eksik, yan dişler korunmak isteniyor |
| Kısmi Hareketli Protez | Hayır | Çıkarılabilir | Hayır | Düşük | Çoklu diş eksikliği |
| Tam Protez | Hayır | Çıkarılabilir | Hayır | Düşük | Tüm dişsizlik, ekonomik çözüm |
| İmplant Üstü Protez | Evet (az) | Çıkarılabilir, tutunur | Kısmen | Orta | Tam dişsizlik, sınırlı kemik |
| All-on-4 / All-on-6 | Evet | Evet | Evet | Yüksek | Tam ya da ileri dişsizlik |
Tablodan da görülebileceği gibi, cerrahiden kaçınıldığında ya da bütçe önceliklendiğinde köprü ve hareketli protezler öne çıkar; sabit, kalıcı ve kemiği koruyan bir sonuç istendiğinde ise seçenekler implant destekli çözümlere doğru kayar.
Bazı hastalar implant için uygun adaydır ama yine de yaptırmak istemez. Cerrahi işlemden çekinmek, iyileşme sürecini beklememek ya da maliyet bu kararın en sık nedenleridir. Bu tamamen geçerli bir tercihtir ve doğru alternatifi seçmek için yine eksik diş sayısı belirleyici olur.
Tek bir dişi eksik olan ve cerrahiden kaçınan hastalar için en iyi seçenek genellikle Maryland köprüsüdür; çünkü yan dişler törpülenmeden, tek seansa yakın bir sürede sabit bir sonuç verir. Komşu dişlerde zaten dolgu ya da kaplama ihtiyacı varsa klasik diş köprüsü daha mantıklı olabilir, çünkü bu durumda törpüleme zaten gerekli olan bir işlemdir.
Birden fazla dişi eksik olup cerrahi istemeyenler için hareketli kısmi protez hem ekonomik hem de hızlı bir çözümdür. Tüm dişleri eksik olan ve cerrahiye sıcak bakmayan hastalarda ise tam protez temel seçenektir; ancak tutunum ve çiğneme konforu öncelikse, az sayıda implant gerektiren implant üstü protez küçük bir cerrahiyle çok daha konforlu bir sonuç sunar.
Özetle, implant istemeyen bir hasta için "en iyi" alternatif kişiden kişiye değişir. Belirleyici olan; kaç dişin eksik olduğu, cerrahiden ne kadar kaçınıldığı ve sabit mi yoksa çıkarılabilir bir çözüm mü tercih edildiğidir. Bu nedenle nihai kararı bir diş hekimiyle birlikte vermek en doğrusudur.
Eksik dişi olduğu gibi bırakmak kısa vadede en kolay yol gibi görünür, ama zamanla daha ciddi sorunlara yol açar:
Kısacası "biraz bekleyeyim" kararı, çoğu zaman hem ağız sağlığı hem de bütçe açısından daha maliyetli bir sona götürür. Bu nedenle eksik diş, hangi yöntemle olursa olsun mümkün olduğunca erken tedavi edilmelidir.
Eksik bir dişin tedavisinde doğru çözüm; kaç dişin eksik olduğuna, çene kemiğinin durumuna, genel sağlığa ve beklentilere göre değişir. "En iyi tedavi" herkes için aynı olan bir formül değil, kişiye özel bir denklemdir ve bu denklemi yalnızca klinik bir muayene çözebilir.
Antalya Myra Dental'de 3D dijital görüntüleme sistemleri, ileri tanı yöntemleri ve alanında uzman hekimlerle ağız yapınız değerlendirilir; implant ya da implant alternatifi tedaviler arasından size en uygun plan şeffaf bir şekilde sunulur. Bilgi almak veya randevu oluşturmak için bizi arayabilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.