WhatsApp ile iletişim
Date Published
1979’da Almanya Stuttgart’ta doğan Dr. Çetin, ilkokuldan liseye kadar Kırşehir’de eğitim görmüş, diş hekimliği lisansını 19 Mayıs Üniversitesi’nde tamamlamıştır. 2005’te Antalya’da özel muayenehanede mesleğe başlamış, 2012–2016 yıllarında KlinikAntalya’da ortak hekim olarak çalışmıştır. 2016’da kurduğu Myra Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde halen hizmet vermektedir.
Formu doldurarak telefon numaranızı bizimle paylaşın, biz sizi arayalım!
Diş çürüğü, ağızdaki bakterilerin şekerli besinlerden ürettiği asitlerin diş minesindeki mineralleri çözmesiyle başlayan bir hastalıktır. Çürük çoğu zaman ağrı yapmadan başlar ve uzun süre fark edilmeden ilerleyebilir.
Başlangıç evresinde dişte yalnızca beyaz, mat bir leke görülür. Bu evrede yakalanan çürük, florür uygulaması ve düzenli ağız bakımıyla durdurulabilir. Tedavi edilmeyen çürük ise mineden dentine, oradan da dişin sinir ve damarlarını barındıran pulpaya kadar ilerler.
Diş çürüğü derinleştikçe belirtiler belirginleşir, tedavi de daha kapsamlı hâle gelir. Çürüğün hangi evrede olduğunu bilmek, diş hekimine ne zaman gitmeniz gerektiğini anlamanızı kolaylaştırır.
Diş çürüğü tek bir nedenden değil, birkaç etkenin bir araya gelmesinden kaynaklanır. Bu etkenlerin başında, diş yüzeyinde biriken ve bakterilerden oluşan yapışkan bir tabaka olan plak gelir.
Diş üç ana katmandan oluşur. En dışta vücudun en sert dokusu olan mine, onun altında daha yumuşak ve hassas olan dentin, en içte ise dişin sinir ve damarlarını barındıran pulpa yer alır. Diş çürüğünün evresi, çürüğün bu katmanlardan hangisine ulaştığına göre belirlenir.
Diş çürüğü başlangıcında asit, minenin yüzeyinin hemen altındaki mineralleri çözer. Bu bölge dişte tebeşir gibi beyaz ve mat bir leke olarak görülür. Henüz ağrı ya da hassasiyet yoktur.
Diş çürüğünün geri döndürülebildiği evre budur. Florür uygulaması, florürlü macunla düzenli fırçalama ve şeker tüketiminin azaltılmasıyla mine yeniden mineral kazanabilir (Kaynak: Rathee & Sapra, StatPearls, 2023). Beyaz lekenin diğer nedenlerini ve tedavi yollarını “Dişte Beyaz Leke” yazımızda bulabilirsiniz.
Mineral kaybı sürdükçe beyaz leke kahverengi ya da siyah bir renk alabilir. Minenin yüzeyi zamanla bozulur ve dişte ilk küçük oyuk oluşur.
Bu evrede genellikle ağrı olmaz, ancak dille dokunulduğunda dişte bir pürüz hissedilebilir. Oyuk oluştuktan sonra mine kendini onaramaz. Bu nedenle çürüğün temizlenmesi ve diş dolgusu yapılması gerekir.
Dişteki çürük mineyi aşıp dentine ulaştığında belirtiler belirginleşir. Dentin mineden daha yumuşak olduğu için çürük bu katmanda genellikle daha hızlı ilerler.
Sıcak, soğuk ve tatlı yiyecekler dişte kısa süreli bir sızlamaya yol açar ve bu sızlama genellikle uyaran ortadan kalkınca geçer. Oyuk büyüdükçe yemek parçaları da dişe takılmaya başlar.
Çürüğün sinire ulaştığı çoğunlukla ağrının karakterinin değişmesinden anlaşılır. Ağrı artık bir uyaran olmadan da başlar, zonklayıcı bir hâl alır ve özellikle geceleri artabilir.
Bu evrede pulpa iltihaplanır. Sıcak ya da soğuk bir şey yiyip içtikten sonra dakikalarca süren ağrı, çürüğün pulpaya ulaştığının önemli bir işaretidir. Dişi kurtarmak için çoğu zaman kanal tedavisi gerekir.
Tedavi edilmeyen çürükte enfeksiyon pulpadan kök ucuna yayılır ve burada irin toplanır. Bu duruma apse denir.
Apse, çiğnerken ya da dişe dokunulduğunda artan ağrıya, diş etinde veya yüzde şişliğe, ağızda kötü bir tada ve bazen ateşe yol açar. Ağrının bir süre sonra azalması iyileşme anlamına gelmez. Bu durum, irinin diş etinde açılan küçük bir kanaldan boşaldığını gösterebilir. Apse, vakit kaybetmeden diş hekimine başvurmayı gerektirir.
Diş çürüğünün nasıl anlaşılacağı, çürüğün hangi evrede olduğuna bağlıdır. Erken evrelerde çürük çoğu zaman yalnızca görünümüyle fark edilir, ilerleyen evrelerde ise hassasiyet ve ağrı ön plana çıkar.
Evre | Görünüm | Hissedilen Belirti | Ağrı Durumu |
|---|---|---|---|
| Diş çürüğü başlangıcı | Tebeşir gibi beyaz, mat leke | Belirti yok | Ağrı yok |
| Mine çürüğü | Kahverengi veya siyah renk değişimi, küçük oyuk | Dille dokunulduğunda pürüz hissi | Genellikle ağrı yok |
| Dentin çürüğü | Belirgin oyuk | Sıcak, soğuk ve tatlıya hassasiyet; dişe yemek takılması | Uyaranla başlayan, kısa süren sızlama |
| Pulpaya ulaşan çürük | Derin oyuk; dişte kırılma görülebilir | Uyaran olmadan başlayan ağrı | Zonklayıcı, uzun süren ve geceleri artan ağrı |
| Apse | Diş etinde şişlik; sivilceye benzer küçük bir kabarcık | Çiğnerken ağrı, ağızda kötü tat, bazen ateş | Şiddetli ağrı; bazen geçici olarak azalabilir |
Dişte renk değişimi, sıcak ya da soğuğa karşı hassasiyet veya kendiliğinden başlayan bir ağrı fark ettiğinizde diş hekimine başvurmanız, çürüğün daha ileri bir evreye geçmeden tedavi edilmesini sağlar.
Her diş çürüğü aynada görülebilecek bir yerde oluşmaz. Bazı çürükler ağrı başlayana kadar fark edilmeden ilerleyebilir.
Diş aralarındaki çürükler, iki dişin birbirine temas ettiği yüzeylerde başlar. Bu bölgeler hem fırçanın ulaşmakta zorlandığı hem de gözle görülmeyen alanlardır. Çürük ancak büyüdüğünde, dişin çiğneme yüzeyinde grimsi bir gölge olarak fark edilebilir.
Azı dişlerinin derin oluklarında başlayan çürükler de kolay görülmez. Oluğun girişi küçük kalırken çürük, minenin altında dentin katmanında genişleyebilir.
Dolgu ve kaplamaların kenarlarında da yeni çürükler oluşabilir. Dolgu ile diş arasındaki sınırda biriken plak, dişin diğer yüzeylerinde olduğu gibi çürüğe yol açar. Kaplama altındaki diş çürüğü ise kaplamanın yüzeyi sağlam göründüğü için çoğu zaman geç fark edilir.
Bu tür çürükleri tespit etmek için yalnızca gözle muayene yeterli olmayabilir. Diş röntgeni, diş aralarındaki ve dolgu altındaki çürükleri gözle görülür hâle gelmeden önce ortaya çıkarabilir. Bu nedenle düzenli kontrollerde, diş hekiminin gerekli gördüğü
Diş çürüğünün tedavisi, çürüğün ulaştığı evreye göre belirlenir. Başlangıç evresinde dişte herhangi bir kesim yapılmadan uygulanan yöntemler yeterli olabilir. Oyuk oluşmuş çürüklerde ise diş çürüğü temizleme işlemi gerekir, çürük pulpaya ulaştıysa dişin iç kısmı da tedavi edilir.
Diş çürüğüne evde iyi gelen yöntemler ağrıyı hafifletebilir, ancak çürüğü durdurmaz ve geçirmez. Oyuk oluşmuş bir diş kendini onaramadığı için çürük, diş hekimi tarafından temizlenmediği sürece ilerlemeye devam eder.
Diş hekimine ulaşana kadar ılık tuzlu suyla gargara yapmak, çok sıcak, çok soğuk ve şekerli yiyeceklerden uzak durmak ve ağrıyan tarafla çiğnememek rahatlama sağlayabilir. Reçetesiz ağrı kesiciler, kutusundaki kullanım talimatına uyularak kısa süreliğine kullanılabilir. Ağrı kesici tabletin dişin ya da diş etinin üzerine konması ise dokuda yanığa yol açabileceği için önerilmez.
Ağrıya yüzde şişlik ya da ateş eşlik ediyorsa evde beklemeden diş hekimine başvurulmalıdır. Evde uygulanabilecek diğer yöntemleri ve ağrının hangi durumlarda acil olduğunu anlatan diş ağrısına ne iyi gelir rehberimiz, bu süreçte size yol gösterebilir.
Diş çürüğü kendiliğinden geçmez ve tedavi edilmediğinde zamanla ilerler. Çürüğün zararları ise yalnızca ağrıyla sınırlı kalmayabilir:
Çürük dişin çekilmesi ise ancak diş kurtarılamadığında başvurulan bir yöntemdir. Hangi durumlarda iltihaplı bir dişin çekilebileceğini “İltihaplı Diş Çekimi” yazımızda bulabilirsiniz.
Diş çürüğü büyük ölçüde önlenebilir bir hastalıktır. Günlük alışkanlıklarda yapılacak küçük değişiklikler, çürük riskini belirgin şekilde azaltır.
Dişleri günde iki kez florürlü diş macunuyla en az iki dakika fırçalamak, çürüğe karşı en temel korumadır. Fırçaladıktan sonra ağzı suyla çalkalamak yerine yalnızca macun köpüğünü tükürmek, florürün dişin yüzeyinde daha uzun süre kalmasını sağlar.
Diş aralarını her gün diş ipi ya da ara yüz fırçasıyla temizlemek, fırçanın ulaşamadığı yüzeylerdeki plağı uzaklaştırır. Bu alışkanlık, diş arası çürüklerinin önlenmesinde büyük önem taşır.
Şekerli yiyecek ve içecekleri gün içine yaymak yerine öğünlerle birlikte tüketmek, dişlerin asitle temas süresini kısaltır. Minenin asitlere karşı direncini artırmanın diğer yollarını “Diş Minesini Güçlendirme” rehberimizde inceleyebilirsiniz.
Diş hekiminin önerdiği aralıklarla, genellikle altı ayda bir yapılan kontroller, çürüğün henüz beyaz leke evresindeyken fark edilmesini sağlar.
Diş çürüğü ne kadar erken fark edilirse tedavisi o kadar basit olur. Beyaz leke evresinde yakalanan bir çürük florür uygulamasıyla durdurulabilirken, sinire ulaşmış bir çürük kanal tedavisi gerektirir.
Antalya Myra Dental’de diş çürükleri, klinik muayenenin yanı sıra dijital röntgen ve 3D diş tarama ile değerlendirilir. Böylece diş aralarındaki ve dolgu altındaki çürükler henüz belirti vermeden tespit edilebilir. Tedavi planı ise çürüğün evresine göre ve dişin olabildiğince korunması hedeflenerek hazırlanır.
Yetişkinlerin yanı sıra çocuk diş çürükleri de pedodonti alanında deneyimli hekimlerimiz tarafından tedavi edilir. Dişlerinizde renk değişimi, hassasiyet ya da ağrı fark ettiyseniz, çürüğün hangi evrede olduğunu öğrenmek için bizi hemen arayabilir veya WhatsApp’tan yazabilirsiniz.